Πέμπτη, 7 Μαΐου 2015

Armoracia rusticana-Horseradish-Cochlearia armoracia-Χρένο






   Η Πυθία, είχε κάποτε εκμυστηρευθεί στον Απόλλωνα ότι η ρίζα του χρένου άξιζε το βάρος της σε χρυσό και ο μύθος μάλλον αφορούσε μια πολύ σωστή λαϊκή σοφιστεία. Αν και δεν υπάρχουν αναφορές όσον αφορά τη χρήση του στις γαστρονομικές απολαύσεις της εποχής, τα μπαχαρικά και μυρωδικά εκτιμούνταν ιδιαίτερα στην Αρχαία Ελλάδα. Επίσης έχουν διασωθεί μαρτυρίες όσον αφορά τη συστηματική καλλιέργεια και χρήση του ως θεραπευτικό βότανο (medicinal plant) με ανάλογες αναφορές ως «άγριο ραπανάκι», «άγριος ράφανος» και «αμοράκια» από Διοσκουρίδη, Πλίνιο και Κάτωνα. Κατά το μεσαίωνα, ρίζα και φύλλωμα του φυτού χρησιμοποιούνταν εντατικά για θεραπευτικούς σκοπούς, ενώ η ρίζα του προστίθετο ως καρύκευμα για το κρέας και  το ψάρι σε χώρες όπως η Γερμανία, η Σκανδιναβία και η Μεγάλη Βρετανία.
 
   Η ιδιαιτερότητα του χρένου έγκειται στα γλυκοσινολικά οξέα, καθώς και το βασικό παράγωγο αποδόμησης αυτών από το ένζυμο μυροσινάση. Τα δύο συστατικά έρχονται σε επαφή με την κοπή της ρίζας και παράγουν ισοθειοκυανικό αλλύλιο (σιναπέλαιο), το οποίο ευθύνεται για την πικάντικη νότα στα φαγητά όπου προστίθεται τρίμμα της ρίζας, ενώ τα γλυκοσινολικά οξέα και οι φαινολικές ενώσεις αντιπροσωπεύουν την πολύπλευρη θεραπευτική δράση του βοτάνου. Άλλα συστατικά του χρένου αφορούν το πλούσιο μικροθρεπτικό του φορτίο με βιταμίνες Β, C και καροτίνη (προβιταμίνη Α), και ανόργανα στοιχεία όπως σίδηρο, κάλιο, μαγνήσιο και ασβέστιο.

   Στη μαγειρική το χρένο συνοδεύει κυρίως το ψητό βοδινό και τα λιπαρά ψάρια. Είναι το βασικό συστατικό για τη διάσημη σως (horseradish) . Ωστόσο, πέρα από την πικάντικη γεύση του το χρένο συμβάλλει στη συντήρηση του κρέατος και του ψαριού χάρις στις βακτηριοστατικές και αντισηπτικές του ιδιότητες. Στην Ιαπωνία το χρένο έχει προοδευτικά αντικαταστήσει και το φυτό Wasabia japonica  στην ομώνυμη σάλτσα λόγω της σπανιότητας του στη φύση.

   Το χρένο ήταν από παλιά πολύ διαδεδομένο ως γιατρικό, καρύκευμα και λαχανικό αλλά στη συμβατική ιατρική δεν είχε ως τώρα μεγάλη σημασία.  Το φυτό έχει έντονη μυρωδιά και γεύση και ακόμα και το κόψιμο της ρίζας μπορεί να ερεθίσει τα μάτια. Σημαντικά συστατικά είναι το σιναπέλαιο και οι γλυκοζίτες του σιναπέλαιου, τα φλαβονοειδή, η ασπαραγίνη και η βιταμίνη C, τα οποία δρουν κυρίως αντιμικροβιακά και βακτηριοκτόνα. Στο φυτό αυτό αποδίδονται εφιδρωτικές, αντιρρευματικές, διουρητικές και ορεκτικές ιδιότητες. Η καυτερή γεύση της ρίζας του χρένου οφείλεται στην υψηλή περιεκτικότητα σε σιναπέλαια. Υπερβολική κατανάλωσή της μπορεί να προκαλέσει κολικούς.

   Το χρένο χρησιμοποιείται στη θεραπευτική κυρίως λόγω της διουρητικής και χωνευτικής του δράσης. Πρέπει επίσης να υπογραμμιστεί η οφειλόμενη στις εφιδρωτικές ιδιότητες ενέργεια αυτού του φυτού σε περίπτωση καταρροής της άνω αναπνευστικής οδού καθώς και σε περίπτωση πυρετού, κρυολογημάτων και γρίπης. Χρησιμοποιείται επιπλέον και ως βοηθητική θεραπεία για λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος. Πίνετε δύο έως τρεις φορές την ημέρα 1 κουταλάκι μείγματος από τριμμένη ρίζα και μέλι σε αναλογία 1:1.

   Οι ρίζες συνοδεύονται πάντα από ξύδι για τον εξής λόγο. Ενώ από μόνες  τους δεν έχουν κάποια ιδιαίτερη οσμή ή γεύση, εάν αλεσθούν ή συνθλιβούν, παράγεται ένα έλαιο που τους δίνει πλούσιο άρωμα και καυτή γεύση. Παράλληλα όμως, με το άλεσμα των ριζών απελευθερώνεται ένα αέριο που ερεθίζει τα ρουθούνια και τα πνευμόνια και προκαλεί κλάμα. Το αέριο αυτό αποτελεί αμυντικό μηχανισμό του φυτού που ενεργοποιείται όταν απειλείται. Προσθέτοντας στις τριμμένες ρίζες ξύδι αφενός σταματάει αυτή η χημική αντίδραση αφετέρου σταθεροποιείται το έλαιο που δίνει στο φυτό το άρωμα και τη γεύση του.



Αγριοραπανιά-Wasabia japonica-Horseradish-Χρένο Ιαπωνίας











     Σύμφωνα με τον ιαπωνικό μύθο, ανακαλύφθηκε πριν από εκατοντάδες χρόνια σε ένα απομακρυσμένο ορεινό χωριό από γεωργό ο οποίος αποφάσισε να το καλλιεργήσει . Αυτός φέρεται να το έδειξε σε κάποιον  Ιάπωνα πολέμαρχο όπου του άρεσε τόσο πολύ που το κήρυξε έναν θησαυρό. Η χρήση χρονολογείται από τις απαρχές του σούσι.

   Στην  Ιαπωνία το Sawa Wasabi δεν θεωρείται μόνο λιχουδιά τροφίμων που προσθέτει μια πικάντικη γεύση στο φαγητό, αλλά πιστεύεται ότι έχοει ισχυρές φαρμακευτικές ιδιότητες με πάρα πολλές πτυχές σε μια  υγιής  παραδοσιακή ιαπωνική διατροφή, η τακτική χρήση του Sawa Wasabi μπορεί να είναι εν μέρει υπεύθυνη  για την μακροβιότητα και την υγεία του ιαπωνικού λαού. Η επιστημονική έρευνα διερευνά την λαογραφία που περιβάλλει γιατί Sawa Wasabi θεωρείται τόσο ως σούπερ τροφή και ένα ισχυρό φυτικό φάρμακο. 

   Το φρέσκο Sawa Wasabi περιέχει πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, βιταμίνες Β6 και C, καθώς και ανόργανα άλατα, ασβέστιο, μαγνήσιο, κάλιο και μαγγάνιο, έχει επίσης αντιβακτηριδιακές και αντικαρκινικές ιδιότητες. Γι’ αυτό το λόγο είναι προτιμότερο η ρίζα του να τρίβεται την ώρα που θα χρησιμοποιηθεί, η αποξηραμένη ρίζα του χάνει κάποιες από τις ιδιότητες του.

  Χρησιμοποιείται κυρίως ως καρύκευμα και έχει μια ισχυρή γεύση, τόσο πολύ έτσι ώστε να είναι το παρατσούκλι "δάκρυα"  στην Ιαπωνία. Αν και έχει πικάντικη γεύση, μοιάζει περισσότερο με μια καυτερή μουστάρδα ή από πιπέρι καγιέν, ερεθίζει μόνο την  ρινική κοιλότητα και όχι τη γλώσσα. Επίσης χρησιμοποιείται ως αποχρεμπτικό για τον βήχα,  ως θεραπεία για τροφική δηλητηρίαση, το σκορβούτο, τη φυματίωση, και για κολικούς.

 

Τρίτη, 3 Ιουνίου 2014

Κάρδαμο- Καρδάμωμο-Κακουλές- Ελατήριο το καρδαμωμο- Elettaria cardamomum




   Το κάρδαμο είναι ένα βότανο καρδιοτονωτικό, διουρητικό και αποχρεμπτικό, είναι γνωστό μπαχαρικό από την ανατολή και χρησιμοποιέιται ευρέως στην Ινδική κουζίνα. Το κάρδαμο εκτός από μπαχαρικό και αρωματικό που προσθέτει μία ιδιαίτερη γεύση στο φαγητό είναι και φυσικό φάρμακο και βοηθάει σε στομαχικά προβλήματα που μπορεί να προκληθούν από το κρεμμύδι και το σκόρδο. Θεωρείται από τα πιο πολύτιμα μπαχαρικά στον κόσμο εξαιτίας του ιδιαίτερου αρώματός του και λόγω των θεραπευτικών ιδιοτήτων του.

   Οι σπόροι του καρδάμου περιέχουν πού σημαντικά μέταλλα όπως ασβέστιο, φώσφορο και θείο. Επίσης περιέχουν ένα αιθέριο έλαιο από οξικά και μυρμηκικά οξέα. Αυτό το αιθέριο έλαιο αποτελεί το 5% του όγκου των σπόρων, έχει αρωματικές και θεραπευτικές ιδιότητες και είναι αυτό που κάνει το κάρδαμο τόσο πολύτιμο.Το έλαιο του καρδάμου σύμφωνα με μελέτες λειτουργεί σαν αναλγητικό και αντισπασμωδικό και παράγει ανακούφιση και μειώνει τις συσπάσεις του εντερικού και κατά την πέψη. Αρχαίες ιατρικές ελάμβαναν αυτήν την ιδιότητα υποψιν και το χρησιμοποιούσαν για αιώνες στην θεραπευτική τους. Επίσης το κάρδαμο εξαφανίζει την δυσοσμία του στόματος μασώντας έναν ή μερικούς σπόρους του μπαχαρικού αυτού, το κάρδαμο καταπολεμάει την τερηδόνα και την ουλίτιδα ενώ καταπραύνει τον λαιμό.

   Το κάρδαμο είναι πλούσιο σε βιταμίνη C, αποτοξινωτικό, ανθελμινθικό, και διουρικό βότανο, καταπραϋνει τους ρευματικούς πόνους, ενώ βοηθά στην αντιμετώπιση της καταρροής. Χρησιμοποιείται ακόμη για την θεραπεία του διαβήτη ως καθαριστικό του αίματος και τονώνει το συκώτι. Μπορεί να χρησιμοποιοηθεί για τη φυσώδη δυσπεψία και την ανακούφιση των κολικών πόνων. Διεγείρει την όρεξη και αυξάνει την ροή σιέλου. Συχνά χρησιμοποιείται σαν άφυσο όταν χορηγούνται καθαρτικά. Έχει θερμαντική δράση και ηρεμεί, βοηθάει την πέψη των γαλακτωμικών προϊόντων και μειώνει την παραγωγή βλέννας μετα από την κατανάλωση τους.
   Επίσης μειώνει την απότομη επίδραση που έχει ο καφές στο νευρικό σύστημα, είναι άριστο ορεκτικό και βοηθά στην μείωση των φακίδων και των πανάδων του δέρματος. Χρησιμοποιείται πολύ στην ινδική κουζίνα και ανήκει στην οικογένεια της πιπερόριζας (τζίνζερ). Τα χρησιμοποιούμενα μέρη του κάρδαμου είναι η ρίζα, τα ριζώματα, οι μίσχοι και τα φύλλα. Χρησιμοποιείται στη μαγειρική συχνά φρέσκο αλλά και αποξηραμένο. Μπορεί να καταναλωθεί ως αφέψημα και προστίθεται αρκετά συχνά σε τσάι.

   Το κάρδαμο είναι αποτοξινωτικό, ανθελμινθικό και διουρητικό βότανο, καταπραΰνει τους ρευματικούς πόνους, ενώ η ρίζα βοηθά στην αντιμετώπιση της καταρροής. Χρησιμοποιείται ακόμη για τη θεραπεία του διαβή­τη και ως καθαριστικό του αίματος. Τα χρήσιμα μέρη του κάρδαμου είναι η ρίζα, τα ρι­ζώματα, οι μίσχοι και τα φύλλα. Τονώνει τον οργανισμό και έχει αφροδισιακές του ιδιότητες, ιδιότη­τα γνωστή από την αρχαιότητα, γιατί περιέχει διάφορα άλατα, όπως σίδηρο, ασβέστιο και ιώ­διο. Κάνει πολύ καλό στο κου­ρασμένο συκώτι, καθαρίζει το αίμα και είναι άριστο ορεκτικό. Ο χυμός του, ανακατεμένος με μέλι, δίνει αλοιφή που εξαλεί­φει τις πανάδες του δέρματος.

   Το πτητικό αιθέριο έλαιο στο κάρδαμο καταπραύνει το στομάχι επίσης και τα έντερα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για αυτήν την χρήση ώς σκέτοι σπόροι, ως ζεστό ρόφημα ή στο φαγητό. Επίσης λόγω του υπέροχου αρώματός του μπορεί να προστεθεί σε μπάνια και να καταπολεμήσει την κατάθλιψη ενώ ελλατώνει το άγχος αν το πιείτε σαν ζεστό ρόφημα. Το κάρδαμο περιέχει χημικές ουσίες που βοηθούν στην αντιμετώπιση ορμονικών καρκίνων όπως ο καρκίνος του μαστού και ο καρκίνος του προστάτη αλλά και αφθονία σε αντιοξειδωτικά που προστατεύουν το σώμα από την γήρανση και το άγχος και καταπολεμούν συνήθεις αρρώστιες και ενδυναμώνουν την ανοσία του σώματος.